Placeholder image

Aparte klassen voor hoogbegaafde kinderen

17 juni 2018
Openbare basisschool Anne Frank in Leiden heeft ruim acht jaar ervaring met onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen. Het zogenoemde Nova-onderwijs staat in Leiden en omgeving goed bekend en de school heeft daardoor een regiofunctie gekregen. Er zitten niet alleen kinderen uit Leiden op, maar ook uit plaatsen als Wassenaar, Voorschoten, Leiderdorp en Sassenheim. (Bron: Blad 'Naar School' van VOS ABB, juni 2018)
In februari 2010 begon deze school met twee groepen voor HB'ers, zoals hoogbegaafde leerlingen vaak worden genoemd. Dat was destijds onder de vlag van de Leonardo-stichting. Toen die stichting in 2014 na veel interne strubbelingen failliet ging, werd de overstap gemaakt naar kenniscentrum Novilo voor talentontwikkeling en hoogbegaafdenonderwijs, vertelt Marije Zuidervaart. Zij geeft drie dagen per week les aan een Nova-combinatiegroep en coördineert één dag per week samen met de directeur het onderwijs aan hoogbegaafde kinderen. 'We hebben nu drie groepen speciaal voor kinderen met een IQ van 130 of meer. Ik sta voor groep 3-4 en we hebben ook HB-groepen 5-6 en 7-8. Elke groep heeft ongeveer 20 leerlingen.' Nova staat voor 'nieuwe ster'. De kinderen van de school hebben die naam zelf bedacht.

Regiofunctie
De aanleiding om met HB-onderwijs te beginnen, was dat er bij het schoolbestuur, de stichting PROO Leiden, signalen binnenkwamen dat er een duidelijke vraag naar was. 'Dat was een kans voor onze school. Er waren hier toen leerlingen die ervoor in aanmerking kwamen. Nu heeft de school een regiofunctie. Er zitten niet alleen kinderen op uit Leiden, maar er komen er ook uit Wassenaar, Voorschoten, Leiderdorp en Sassenheim. De vraag is groot, er is elk jaar een wachtlijst.'
Het aanbod voor hoogbegaafde kinderen staat los van het reguliere onderwijs, maar de Nova-klassen maken nadrukkelijk wel deel uit van de school. 'Ze horen er helemaal bij, maar zitten dus wel in aparte klassen. Wij comprimeren het reguliere aanbod tot soms wel 10 procent. De rest bieden we aan als verrijking en verdieping.' De Nova-kinderen krijgen voor schaken, muziek en Chinees les van vakdocenten. Verder werken ze elk jaar aan vier projecten, bijvoorbeeld over de planeten, de prehistorie en de middeleeuwen, maar ook over feesten, herdenken en samenleven. 'Burgerschap hoort erbij', aldus Zuidervaart.
De kinderen doen ook buiten school onderzoek. 'Ze hebben de wijk in kaart gebracht. Welke straatnamen zijn er, welke voorzieningen, hoe is de wijk opgebouwd? Dat hebben ze gepresenteerd met een expositie in de bibliotheek. De burgemeester kwam het openen.' De HB'ers doen niet alles apart van de andere leerlingen, er wordt ook 'groepsdoorbroken' gewerkt, bijvoorbeeld tijdens creamiddagen, en ze spelen met elkaar. Zuidervaart: 'Ze hebben op veel punten dezelfde belevingswereld, maar soms denken HB'ers anders dan andere kinderen.'

Motivatie
Het is volgens haar niet zo dat elk hoogbegaafd kind kan worden toegelaten tot een van de Nova-klassen. De selectie vindt plaats op grond van intelligentie, het criterium is een IQ van 130 of meer. Dat is echter niet genoeg, ook motivatie en creativiteit tellen mee. 'We observeren de kinderen en kijken hoe ze met uitdagende opdrachten omgaan.' Zuidervaart voegt daaraan toe dat ook een hoogbegaafd kind moet leren plannen, organiseren en taken afmaken. 'Daarom wordt vanaf groep 3 het vak 'leren leren' gegeven.'
De school vraagt de ouders om een vrijwillige bijdrage van 1000 euro per jaar. Dat geld gaat onder andere naar vakdocenten en kleinere klassen. 'We hopen met de aandacht van de minister voor het onderwijs aan HB'ers deze kosten te kunnen verlagen.'

Meer weten over openbare basisschool Anne Frank in Leiden en het Nova-onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen? Ga naar www.deannefrankleiden.nl (tabblad 'Onze school' en dan naar 'Nova').