Placeholder image

Politiek incorrect, maar leuk

31 januari 2018
De po­li­tiek in­cor­rec­te se­rie 'De lui­zen­moe­der' van de NPO blijkt een mon­ster­hit. De laat­ste af­le­ve­ring trok 2,3 mil­joen kij­kers. De se­rie geeft niet al­leen een her­ken­baar in­kijk­je in de moe­der­maf­fia en hun school­plein­pro­to­col­len, maar biedt ook re­la­ti­ve­ring in een tut­tig tijd­perk. De pas­sief agres­sie­ve Juf Ank uit de tv-se­rie geeft ou­ders voort­du­rend op hun kop: als ze hun kin­de­ren te lang uit­zwaai­en, als ze sui­ker ver­wer­ken in een trak­ta­tie of als ze blij­ven klet­sen voor het klas­lo­kaal. (Bron: Leidsch Dagblad, 31 januari 2018, Eva Gabeler)

De se­rie is een feest van her­ken­ning voor veel ou­ders. Zo moe­ten kin­de­ren op som­mi­ge Am­ster­dam­se scho­len zelf hun brood­trom­mel in een daar­voor be­stem­de bak leg­gen. Daar wor­den ze 'zelf­stan­dig' van. Als ou­ders dat doen, wor­den ze op in­fan­tie­le toon aan­ge­spro­ken door de juf. Het liefst net zo luid zo­dat an­de­re ou­ders het ook ho­ren. „Eén keer deed ik het, om­dat ik haast had", ver­telt een moe­der die niet met haar naam in de krant wil, om­dat ze an­ders 'de Sjaak' is op het school­plein. „Ik voel­de me met­een een kleu­ter. De an­de­re ou­ders ke­ken me mee­wa­rig aan."

Ilse War­rin­ga (42), zelf voor­ma­lig lui­zen­moe­der, werk­te twee jaar aan de ko­me­die­se­rie die we­ke­lijks te zien is op NPO 3. Het ge­heel is een ver­za­me­ling ste­reo­ty­pen van ge­stres­te le­ra­ren, veel­ei­sen­de ou­ders en bij­be­ho­ren­de school­plein­re­gels, klas­sen­app-groep­jes, uit­zwaai­be­leid, trak­ta­tie­pro­to­col­len en het rod­del­cir­cuit.

On­der­toon

Want ou­ders on­der­ling ma­ken het zich­zelf knap las­tig, niet al­leen in de se­rie. In Am­stel­veen bij­voor­beeld gaat het er hard aan toe op het school­plein. Een wer­ken­de moe­der die 's mid­dags als ver­ras­sing ver­schijnt op het school­plein om haar kin­de­ren op te ha­len, krijgt er van langs. 'Wat leuk dat je er van­daag wél een keer bent', be­com­men­ta­rië­ren an­de­re ou­ders met vi­lei­ne on­der­toon. Een an­der loopt met lood in de schoe­nen weg uit het school­ge­bouw na­dat ze het 'uit­zwaai­mo­ment' voor­tij­dig ver­la­ten heeft. Een an­de­re moe­der zegt zacht­jes: „Jij gaat? Nou, dan zwaai ik wel voor twee."

So­ci­a­le me­dia zijn een be­lang­rijk mid­del voor ou­ders om te la­ten zien hoe goed zij voor hun kin­de­ren zor­gen. Op Twit­ter ont­stond een paar jaar ge­le­den de hashtag #mee­n­aar­school. On­der die noe­mer wor­den fo­to's ge­post van de in­houd van brood­trom­mels van kin­de­ren. En die zit­ten al­lang niet meer vol met al­leen bo­ter­ham­men. Op de plaat­jes ko­men olij­ven, avo­ca­do's, Par­me­zaan­se kaas en da­dels voor­bij.

Een ba­sis­school­le­raar uit Den Hel­der ver­telt dat hij de on­der­lin­ge com­pe­ti­tie tus­sen ou­ders ook merkt op het school­plein. Al da­gen van te vo­ren is uit­ge­stip­peld wel­ke kin­de­ren met el­kaar spe­len en tij­dens de herfst wordt ge­spro­ken over de aan­staan­de zo­mer­va­kan­tie. Ook moe­ten trak­ta­ties en sin­ter­klaas-sur­pri­ses elk jaar ex­clu­sie­ver en duur­der.

Con­ces­sies

Toch denkt de maak­ster van de se­rie dat de hoge kijk­cij­fers niet al­leen te dan­ken zijn aan de her­ken­baar­heid. Waarin­ga: „Het komt ook om­dat we geen con­ces­sies doen qua hu­mor. We heb­ben pre­cies ge­maakt wat wíj grap­pig vin­den en kre­gen daar­bij de op­dracht om best ver te gaan. We le­ven in een tut­ti­ge tijd, dus ik ben blij dat we op deze ma­nier meer kun­nen re­la­ti­ve­ren."

Zo wordt een don­ke­re va­der aan­ge­zien voor schoon­ma­ker. Hij komt tij­dens een ou­der­bij­een­komst te laat aan in het lo­kaal. Juf Ank vraagt of hij de klas op een la­ter mo­ment wil ko­men schoon­ma­ken. Als het stil blijft in de kring, her­haalt ze: 'Can you come back la­ter to clean?' Na een on­ge­mak­ke­lij­ke stil­te geeft de man zijn part­ner een zoen en neemt plaats op een kin­der­stoel­tje in de kring.

En dan is er nog de Zwar­te Pie­ten­dis­cus­sie. In af­le­ve­ring 5 pro­beert de school het pro­bleem te tac­ke­len met 'Win­ter­klaas', de neef van Sin­ter­klaas die op de Noord­pool woont. Als een don­ke­re va­der zich ver­vol­gens aan­meldt als ijs­beer wordt zijn me­de­wer­king ge­wei­gerd. Het as­so­ci­eert te veel met Zwar­te Piet. Door te be­dan­ken voor zijn hulp, schiet 'Win­ter­klaas' het po­li­tiek-cor­rec­te doel voor­bij om een feest voor ie­der­een te zijn.

De ab­sur­dis­ti­sche se­rie heeft een pret­tig bij­kom­stig ef­fect voor leer­krach­ten. Zij grij­pen in het ech­te le­ven al te­rug op de se­rie door sig­na­len van Juf Ank te ge­brui­ken. Door de eer­ste re­gels van haar uit­zwaai­lied­je in te zet­ten, we­ten ou­ders dat het hoog tijd is om te ver­trek­ken.